تبلیغات
امام موسی كاظم علیه السلام - امام موسی كاظم (ع) و چالش های پیش رو
 
امام موسی كاظم علیه السلام
درباره وبلاگ


امام كاظم‏ علیه السلام: إیّاكَ أن تَمنَعَ فی طاعَةِ اللَّهِ فَتُنفِقُ مِثلَیهِ فی مَعصِیَةِ اللَّهِ؛
مبادا از خرج كردن در راه طاعت خدا خوددارى كنى، و آن‏گاه دو برابرش را در معصیت خدا خرج كنى.

مدیر وبلاگ : رحمان نجفی
نویسندگان
نظرسنجی
بیشترین علاقمندی شما در این وبسایت؟







امام موسی كاظم (ع) و چالش های پیش رو
نویسنده:خلیل پورمنصوری
منبع:روزنامه کیهان
بازخوانی شیوه های امامان معصوم(ع) در برابر مشكلات و چالش های پیش رو می تواند راهكارها و سازوكارهایی را به ما نشان دهد كه در جامعه حاضر برای برداشتن چالش های اساسی در حوزه های مختلف و گوناگون بدان نیازمندیم.
امامان معصوم(ع) به عنوان اسوه های كامل و نمونه های عینی می توانند در ایجاد جامعه تمدنی و مهندسی فرهنگی، بسیار به نخبگان و تصمیم سازان و برنامه نویسان یاری رسانند. از این رو به منظور یافتن سازوكارهایی از زندگی امامان(ع) به بازخوانی دوباره زندگی آنان نیاز است كه مقاله زیر به هدف دست یابی به آن به سراغ یكی از آن بزرگواران كه در سخت ترین شرایط، زمام مدیریت نظام ولایی را به عهده گرفت. امام موسی كاظم(ع) از آن جایی كه در حساس ترین زمان ها و در اوج قدرت فرعونی مستكبران نظام خلاقت سلطنتی به امامت رسید، نقش بسیار حیاتی و اساسی در ایجاد تمدن جامعه برتر قرآنی و تثبیت نظام ولایی ایفا كرد كه نمی توان هیچ یك از آثار این تلاش های متنوع و متعدد ایشان را نادیده گرفت.

اوج اقتدار خلافت سلطنتی، اوج درماندگی

اگر عصر هارون الرشیدی را در تاریخ پس از اسلام به عنوان عصر اوج تمدنی نظام خلافت سلطنتی برشماریم، به بیراهه نرفته ایم. حكومت هایی كه به نام خلافت شورایی در اسلام شكل گرفت و درنهایت به نظام خلافت سلطنتی رسید، اوج و حضیض های بسیاری را به خود دید ولی با این همه می توان بطورقطع گفت كه عصر هارون الرشیدی اوج این اقتدار و تثبیت نظام خلافت سلطنتی بوده است. البته اگر به صورت كلان بنگریم عصری كه با منصور داونیقی آغاز می شود و به مأمون عباسی ختم می گردد عصر طلایی خلافت سلطنتی و به نوعی عصر طلایی تمدن اسلامی با تفسیر سنی آن است.
خلافت سلطنتی به شكل خلافت شورایی با ابوبكر آغاز می شود و به شكل انتصاب عمر ادامه می یابد و سپس به صورت شورایی نیم بند، عثمان را به خلافت می رساند. آن گاه خلافت قدرت شمشیر با معاویه آغاز می شود و مدار حق و باطل و مشروعیت و عدم مشروعیت، شمشیر و قدرت می شود.
عصر معاویه به جهت اقتدار شمشیر، عصر طلایی است و حكومت به گونه ای تثبیت می شود كه ندای مخالف نه تنها خفه می شود بلكه حتی اگر حجربن عدی پرآوازه ای هم باشد شهید و از گردونه مخالفت بیرون رانده می شود.
دراین تحلیل از خلافت امیر مؤمنان(ع) یادی به میان نمی آوریم؛ زیرا خلافت ایشان بیرون از چارچوب های نظام خلافت شورایی- سلطنتی است و حتی شیوه انتخاب او نیز به گونه ای است كه همه مردم حتی از غیرمدینه در انتخاب ایشان مشاركت جدی دارند. از این رو دهان همگان بسته می شود جز عده ای منافق و قدرت طلب كه دین را تنها ابزاری برای دنیای خویش می خواستند.
عصر پس از معاویه به جهت تضاد جدی میان نظام ولایی برگرفته از سنت و سیره پیامبر(ص) و نظام خلافت سلطنتی، همواره با مشكل عدم مشروعیت روبه رو بوده است و هرگز دولت های اموی نتوانستند به تثبیت قدرت خویش چنان كه باید و شاید دست یابند.

عصر امام باقر عصر مهندسی فرهنگی قرآنی

امام حسین(ع) با قیام عاشورا نظام خلافت سلطنتی اموی را به چالش كشید ومشروعیت آنان را تضعیف نمود به گونه ای كه در عصر امام باقر(ع)، دیگر دولت ناتوان از آن بود تا مدیریت كاملی را در همه حوزه ها اعمال كند.
هرچند معاویه و حاكمان پس از وی، كوشیدند تا براساس پایه های بیرون دینی و اندیشه های التقاطی و حقوق و فرهنگ غربی و شرقی (ایران و هند و یونان و روم) مهندسی جدیدی از فرهنگ عمومی و حقوق و علم ارائه دهند و نظام خلافت سلطنتی را با عناصر درون و بیرون دینی تثبیت كنند ولی در همان عصر، امام باقر(ع) كوشید تا نظام مهندسی دیگری را در برابر آن با الهام از اندیشه های ناب قرآنی و سیره نبوی و علوی بنیادگذارد. این گونه است كه عصر امام باقر(ع) را باید عصر مهندسی فرهنگ جامعه برتر قرآنی دانست كه با شیوه های ابتكاری و بدیع خویش، جامعه ای از نخبگان علمی و فرهنگی و سیاسی را پدید آورد كه در همه حوزه ها مشروعیت های فقهی و حقوقی و كلامی و سیاسی و حتی علوم جدید دولت خلافت سلطنتی را به چالش می كشید.
پس از امام باقر(ع) دولت اموی سقوط می كند و امام صادق(ع) در شرایطی به امامت می رسد كه نظام سیاسی در حال جابه جایی است. دولت اموی تحت تأثیر عدم مشروعیت حاصل از انقلاب عاشورایی، فروریخت و عباسیان با بهره گیری از همان عناصر خلافت سلطنتی، كوشیدند تا جانشین طبیعی آنان شوند؛ زیرا توده مردم به نظام خلافت سلطنتی عادت كرده بودند وتنها براین باور بودند كه حاكمان آن نظام كه متشكل از بنی امیه بودند عناصر فاسدی بودند كه می بایست به كنار می رفتند و از خانواده پیامبر(ص) كسانی به این مقام دست می یافتند، زیرا اگر خلافت از آن قریش است بنی عباس به آن محق تر هستند. تفكر عمومی با تفكر عباسی همراهی داشت از این رو آنان زمام امور را به دست می گیرند و به جای پذیرش نظام ولایی همان نظام خلافت سلطنتی را تثبیت می كنند با عناصر جدید كه همان حاكمان عباسی باشند.
امام صادق(ع) در این زمان می كوشد تا مهندسی نظام ولایی با همه عناصر تمدنی آن را كه امام باقر(ع) آغاز كرده بود ادامه دهد. این گونه است كه همان شیوه پیشین را در پیش می گیرد و در اكمال آن می كوشد.
امام صادق همه عناصر و مؤلفه های نظام تمدن جامعه برتر ایمانی و قرآنی را به شكل كامل علمی تبیین می كند و عنصری را فروگذار نمی كند. آن حضرت در این راستا دانشمندان و نخبگانی را در همه حوزه های علوم انسانی و علوم پایه می پروراند، نخبگان و دانشمندانی كه بیش از چهار هزار نفر را شامل می شوند و افرادی چون هشام بن حكم و هشام بن سالم در علم كلام و اصول اعتقادات، زراره بن اعین و ابی بصیر و ده ها تن دیگر در حوزه علم حقوق و فقه زندگی و همچنین جابر بن حیان در علم شیمی و دیگران در علوم دیگر از این مكتب علمی و تخصصی بیرون می آیند كه قابلیت ایجاد یك نظام برتر را دارا باشند.

هراس منصور داونیقی از حركت های فرهنگی امام صادق(ع)

آموزش های بنیادین امام باقر و امام صادق (علیهما السلام) موجب می شود كه منصور دوانیقی كه در عصر صادق(ع) به حاكمیت می رسد از قدرت پیدا و نهان امام صادق(ع) به وحشت افتد. وی كه روزگاری در كنار امام(ع) می نشست، به روشنی از جاذبه و قوه تفكر و مدیریت مهندسی فرهنگی و از تمایلات احزاب عباسی به ایشان باخبر بود. از این رو بر این باور بود كه آن چه مشروعیت نظام سیاسی وی را تهدید می كند نظامی است كه امام صادق(ع) به عنوان امام، آن را مدیریت می كند. وی در این اواخر می كوشد تا به هرگونه شده ایشان را منكوب سازد و یا از میدان مدیریت فرهنگی و علمی به در كند. بهره گیری از برخی شاگردان امام و دراختیار گذاشتن منابع مالی و كمك های دیگر نتوانست آن چنان كه باید و شاید، رقیبان جدی برضد امام وجریان تفكر نظام ولایی ایجاد كند. ازاینرو امام(ع) را نخست بازداشت خانگی كرده و سپس به سم خطرناك از صحنه روزگار برمی دارد تا به این طریق رقیب را از میدان به در برد. زمانی كه حذف علمی و فرهنگی ممكن نشد بهترین روش، حذف فیزیكی است كه از سوی مخالفان صورت می گیرد.

امام كاظم(ع) و رقابت با اوج اقتدار خلافت سلطنتی

خاندان عباسی همواره می كوشیدند تا با حذف فیزیكی، جریان رقیب را بی تأثیر كنند؛ خطری كه همواره نام ابن رسول الله(ص) ایشان را تهدید می كرد و مشروعیت نظام سیاسی را از نظر مشروعیت دینی نیز با خطر جدی مواجه می ساخت. با آن كه عصر منصور و مهدی و هارون و مأمون عصر اوج اقتدار تمدنی خلافت سلطنتی است اما این همه، اوجی شیشه ای است كه به تلنگری فرو می شكند.
عباسیان می كوشیدند تا با ایجاد رقبایی برای امام موسی(ع)، وی را تضعیف كرده و موقعیت ایشان را باخطر جدی مواجه سازند. در این زمان است كه حتی مذهب اسماعیلی را در برابر مذهب امامی قرار می دهند. تا این زمان، فرقه های كوچك و بزرگی به عنوان رقیب ایجاد شده بودند و حتی مذهب زیدی به صورت مستقیم در برابر امام می ایستاد. در این دوره براساس تز دشمن دشمن من، دوست من است، عباسیان به عناصر مدیریتی زیدی نزدیك می شدند ولی این اقدام سودی به حال ایشان نداشت؛ زیرا در تفكر زیدی همانند خوارج عدم مشروعیت نظام سیاسی عباسی، حرف اول را می زد. از این رو عباسیان به سوی مذاهب و فرقه های دیگر متمایل می شدند تا امام به حق را در تنگنای سیاسی و مشروعیت دینی قرار دهند.
مذهب اسماعیلی، نخست بسیاری را به خود جلب و جذب می كند ولی دیری نمی پاید كه از پیروان آن كاسته می شود منصور دوانیقی می كوشید تا بفهمد مدیریت به چه كسی واگذار می شود ولی امام صادق(ع) زیركانه وی را گمراه می سازد و حتی در یك وصیت نام منصور دوانیقی را نیز می گنجاند.

چالش هارون با امام كاظم(ع)

به هر حال امام(ع) به قدرت الهی و علم لدنی خویش، مدیریت جامعه ای را به دست می گیرد كه امامان پیش از او ساخته بودند. هارون الرشید همواره از قدرت بی چون و چرای امام كاظم و نفوذ معنوی ایشان می هراسید. از این رو در اوج قدرت و اقتدار حكومت خلافت سلطنتی، این اندیشه نظام ولایی با مهندسی كامل آن بود كه رقیب جدی آن به شمار می رفت. هارون نظام سیاسی خویش را از درون با چالش های جدی مواجه می بیند. در دستگاه خلافت سلطنتی، حتی در حوزه وزارتی عناصر امام(ع) نفوذ كرده و به هدف یاری به نظام ولایی فعالیت می كنند. جاسوسان هر روز اخبار وحشتناكی را گزارش می كنند كه می تواند نظام خلافت سلطنتی را همانند حكومت یزیدی و اموی از هم فرو بپاشاند.

امام كاظم خلیفه قلبها

وجوهات بسیاری به جای آن كه به دربار روانه شود به وكیلان و یا خانه امام(ع) روانه می شود و مردی قدرتمند و ثروتمندتر از امام كاظم(ع) نیست با آن كه بسیاری را خرج و هزینه دوستان و پیروان می كند. این پول ها به او كمك می كند كه به پیروان ضعیف و ناتوان خود كمك كند. وی را باب الحوائج می خوانند زیرا هیچ حاجت مندی را بی بهره برنمی گرداند. این گونه است كه خلیفه قلب ها می شود و همان نظامی را تقویت می كند كه رقیب جدی نظام خلافت سلطنتی است.
هارون پس از نومیدی به این نتیجه می رسد كه می بایست امام را در بازداشت خانگی قرار دهد. بدین ترتیب آن حضرت سال ها در بازداشت قرار می گیرد و زمانی كه هارون از این راه نیز به نتیجه نمی رسد ایشان را به سیاه چال می اندازد و دژخیمان را بر او مسلط می سازد. با این همه امام جامعه ای را چنان كه می خواهد از دور مدیریت می كند و حتی دژخیمان خویش را تحت تأثیر قرار می دهد.

مدیریت وكیلان در غیاب امام

در این زمان وكیلان وی در همه جا جامعه را مدیریت می كنند و نخبگان و دانشمندان دست پرورده او آموزش های مشخصی را به فعالان می دهند. فعال ترین حزب رقیب در عصر عباسی حزب علویان است كه با مدیریت امامان(ع) ایجاد شده است. هر قیامی به گونه ای، مرتبط با آنان است از این رو هارون خطر را در خود امام می یابد. شاگردان امام نیز با انواع شگردهای مختلف خود را به وی می رسانند و دستورهای لازم را می گیرند. این گونه است كه امام(ع) نظام تشكیلاتی را می سازد كه دارای گروه های متجزا و متشكل می باشد. هر گروه خود دارای رهبری خاص است كه از وی به عنوان وكیل یاد می شود. وكیل ممكن است صراف و بزاز و تمار یا حتی وزیر باشد. آنان خود را به امام رسانده و دستورهای خویش را جداگانه دریافت می كنند و گروه خود را بر پایه آن مدیریت می كنند. این نظام، تشكیلاتی است كه بعدها می خواهد امام رضا(ع) را به قدرت برساند و مأمون با آگاهی به این كه قدرت یابی آن به معنای تشكیل نظام ولایی است با ترفندی می كوشد تا از ایجاد آن جلوگیری كند.
هارون پیش از این مسئله را درك كرده بود. برای همین محدودیت ها را تشدید می كند و می كوشد با شناسایی رهبران و وكیلان، گروه ها را به تشتت و درگیری بكشاند. ولی وی در این كار موفق نمی شود و در نتیجه ناچار می شود تا خود امام را به شهادت برساند.
از آن جایی كه شهادت آن حضرت كاری آسان و ساده نبود و موجبات طغیان را فراهم می كرد ایشان را به گونه ای خاص مسموم می كند و به افراد می سپارد تا اعلام كنند امام رافضیان، خود مرده است. با این همه شورش های چندی درمی گیرد كه با خشونت هر چه تمام تر سركوب می شود.
امام كاظم(ع) در عصری به حكومت و امامت می رسد كه حكومت های رقیب وی فرعون های زمانه خود بوده اند و دارای ارتشی ظاهری و پنهانی بودند كه شرق و غرب عالم را در بر می گرفت. آن حضرت(ع) با ایجاد تشكیلات و سازمان وكیل محور كوشید تا مدیریت هر بخشی را به وكیلی بسپارد و آنان بودند كه در جاهای مختلف جهان، جامعه نخبه را مدیریت می كردند و زمینه های تأثیرگذاری ضدخلافت سلطنتی را فراهم می آوردند. این گونه است كه این هسته های به ظاهر پراكنده و در اصل وكیل محور، توانستند قیام های پیاپی را در عصر مأمون و امین به راه اندازند و مشروعیت خلافت سلطنتی را با خطر فروپاشی مواجه سازند.
تلاش های آن حضرت سرانجام موجب می شود تا مأمون به نوعی مشروعیت خلافت سلطنتی را زیرسؤال ببرد و نظام ولایی را امضا كند هر چند كه بعدها وی نیز همان راهی را می رود كه دیگر طاغوت ها و فرعون های زمانه رفتند.

نگاهی گذرا به زندگی و رخدادها

امام موسی كاظم(ع) پس از شهادت پدرش در شوال سال .148 ه. ق و در زمان خلافت منصور عباسی به امامت رسید و به مدت 35 سال امام شیعیان بود و نقش به سزایی در گسترش معارف شیعی داشت. وی در دوران امامت، چندین بار توسط خلفای عباسی دستگیر و زندانی گردید. تنها در دوران خلافت هارون الرشید، به مدت چهار سال زندانی بود. امام موسی كاظم، در 25 رجب 183ه.ق، در سن 55 سالگی، به وسیله زهری كه در زندان سندی بن شاهك به دستور هارون الرشید به آن حضرت خورانده شد، به شهادت رسید. آرامگاه وی درشهر كاظمین در كشور عراق واقع است.



نوع مطلب : مقالات، كتابخانه، دوران امامت، امام موسی کاظم علیه السلام، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :
دوشنبه 22 دی 1393 04:17 ب.ظ
دوستم من وبلاگت را می خوام لینک کنم به سایتم چون وبلاگت را دوست داشتم پس لطفا به وبلاگ من هم سر بزن
دوشنبه 22 دی 1393 12:18 ب.ظ
سلام خیلی دوست دارم با سایت ها و یا وبلاگ هایی شبیه شما تبادل لینک داشته باشم.شاید شما هم خوشتون بیاد کافیه یه سر به من بزنی و تصمیم بگیری
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.





آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
امکانات جانبی

سوره قرآن